Aanpak

Met het Rotterdams architectuurbeleid werkt de gemeente aan een aantrekkelijke, duurzame en veilige leefomgeving, met aandacht voor de kwaliteit van architectuur, stedenbouw en openbare ruimte. Ontwerp wordt daarbij bewust ingezet om oplossingen te vinden voor de grote en kleine opgaven van de stad. Zo bouwen we aan het Rotterdam van de toekomst.

Een belangrijke pijler binnen het beleid is goed opdrachtgeverschap en het benutten van ontwerpkracht. Goed opdrachtgeverschap betekent aandacht voor kwaliteit, creativiteit en samenwerking. Tussen opdrachtgevers, ontwerpers, gebruikers en andere betrokkenen. Ontwerpkracht helpt om met verbeelding, vakmanschap en verschillende perspectieven tot vernieuwende oplossingen te komen voor complexe stedelijke vraagstukken.

Het Rotterdams architectuurbeleid stimuleert ontwerpkracht en goed opdrachtgeverschap. Hiervoor is een aantal instrumenten ontwikkeld.

Protocol Ontwerperselecties

In 2014 is het Protocol voor Ontwerperselecties gelanceerd. Het protocol schetst in hoofdlijnen hoe de juiste ontwerper op een openbare en transparante wijze te selecteren. Het protocol dient voor de Gemeente Rotterdam als leidraad bij het selecteren van architecten, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten. Het doel van het Protocol is de kennis en ervaring, die de gemeente heeft opgedaan bij het selecteren van ontwerpbureaus, te delen met andere partijen. Iedere opgave is uniek en de keuze van het juiste ontwerpbureau is essentieel voor de kwaliteit van het ontwerp. De gemeente streeft naar meer transparantie en minder drempels bij de selectie van ontwerpers. En roept daartoe op in de sector. Het Rotterdamse Protocol ontwerperselectie kan hierbij een aanjager en leidraad zijn.

Ontwerperspool

Als de gemeente Rotterdam een kleine ontwerpopdracht heeft, wordt deze opdracht gegeven aan een van de ontwerpers in de ontwerperspool. Een belangrijk doel van de ontwerperspool is om ons lokale architectenklimaat te verbeteren. Daarom krijgen jonge en getalenteerde architecten(bureaus) de kans om mee te doen aan kleine en middelgrote opdrachten, zodat ze waardevolle ervaring op kunnen doen.

De pool is ingedeeld in twee zogenaamde 'boekenplanken'. Er is een plank voor de initiatieffase, om de opgave te onderzoeken. En er is een plank voor de uitwerking van projecten van ontwerp tot bouw. De opgaven zijn allemaal ontwerpopdrachten onder de Europese drempel. De pool werkt als een doorlopend systeem, waarbij partijen zich kunnen aanmelden. Aanmelden is eenmalig nodig. Inmiddels is de pool ingericht en in gebruik. Het gunnen van opdrachten aan ontwerpers loopt continu door. 

De pool is opgericht om op een openbare, transparante en snelle manier opdrachten aan ontwerpbureaus te kunnen gunnen. Het is openbaar en iedereen kan zich aanmelden. Het is transparant: de selectie voor de pool wordt uitgevoerd door een beoordelingscommissie die de beoordeling op criteria toetst. Ook de gunning is transparant. Deze bestaat uit een loting in combinatie met een beoordelingscommissie. Daarnaast biedt de pool een gestructureerde manier om ontwerpers te selecteren, zonder dat iedere opgave afzonderlijk gepubliceerd hoeft te worden.

De pool is in 2024 gestart voor een duur van twee jaar. In de zomer van 2026 heeft er een evaluatie plaatsgevonden. De conclusie is dat de gemeente de pool wenst te continueren met enkele aanpassingen. De deelnemers van de pool zullen hierover worden ingelicht en er zal in het najaar van 2026 een hernieuwde uitvraag worden gedaan. De hernieuwde uitvraag zal mede op deze site worden geplaatst.

Toegelaten partijen — Ontwerperspool

Deel A1: Verkenning op gebouwniveau

Architectenbureau Van den Broek en Bakema b.v

Atelier van Berlo

Baltussen - van Schaik

BDP Rotterdam b.v

BERNS Architectuur b.v

Braaksma & Roos Architecten

Burten Hamfelt Urban Architecture b.v

COFO Architecture

Dividual

Rondom Architectuur

HOH Architecten

HP Architecten

HUM Design & Development b.v

Inbo B.V

Jan-Willem Baijense Architect

Jade Architecten

JagerJansen

KAS - architectuur en stedenbouw b.v.

Keizer Koopmans

KESP Architectuur + PLNL Studio

KettingHuls

Kraaijvanger

Kumiki

Laurens Boodt Architect

META Architectuurbureau

MOST Architecture

OBSCURA

Open Kaart

Portieka (M. van Hensbergen Architect)

Roffaa

Shift Architecture

Site Practice

STATS Architecten

Studio Anne Dessing

Studio Architectuur MAKEN B.V.

Studio for New Realities B.V.

Studio Komma B.V.

Studio Larkemika

Studio Marco Vermeulen b.v

Studio Nadia Nena

Studio Nuy Van Noort

Studio Saal

Superuse Studios BV

Theo Kupers BV

Ton Venhoeven c.s. Architekten B.V.

Woonwerk Architecten BV

ZOETMULDER

Deel A2: Verkenning op gebiedsniveau

Atelier van Berlo

COFO Architecture

Dividual

ECHO Urban Design b.v.

FABRICations BV

Groosman b.v.

Rondom Architectuur

Iza Slodka

Jan-Willem Baijense Architect / Pieter Lievense Architect / Gara Beukman

KAS - architectuur en stedenbouw B.V.

Keizer Koopmans

MOST Architecture

OBSCURA

Open Kaart

Shift architecture urbanism

Site Practice

Studio Architectuur MAKEN B.V.

Studio for New Realities B.V.

Studio Marco Vermeulen B.V.

Studio Nuy Van Noort

Ton Venhoeven c.s. Architekten B.V.

VOIDS

Woonwerk Architecten BV

ZOETMULDER

Deel B1: Gehele ontwerptraject nieuwbouw

01-10 Architecten B.V.

Adcom 2000, Architekten en Ingenieurs B.V.

Aiscube Sudio BV

Architectenbureau J2Creators

Architectenbureau Van den Broek en Bakema B.V.

Architectenbureau Wester

ARCONIKO Architecten

Artesk Van Royen Architecten

Atelier van Berlo

Baltussen - van Schaik

BDP Rotterdam B.V.

BETA office for architecture and the city B.V

Braaksma & Roos Architecten

Brightside Architects

Bureau Bouwkunde B.V.

Bureau Kroner architecten B.V.

Bureau Rowin Petersma

bureau SLA B.V.

Bureau van Eig b.v.

Buro Moon

BURO TACTILE

Burton Hamfelt Urban Architecture B.V.

CITYFORSTER Architecture + Urbanism

COFO Architecture

Combinatie HARCHstudio / Annette Bos Architectuur

Cushman & Wakefield Netherlands b.v.

DAT (De Architectenwerkgroep Tilburg)

Derksen|Windt architecten

Dingemans Deijs Architects

FORM HET B.V.

GAAGA v.o.f

Groosman B.V.

HOH Architecten

HP Architecten

HUM Design & Development B.V. (Ha-Ha)

Ibelings Architecten B.V.

Inbo b.v.

Jade Architecten

JagerJansen

Jan-Willem Baijense Architect/Pieter Lievense Architect/Gara Beukman Architect

JURY!

JWG Architecten

kaos architecture BV

KettingHuls

Kraaijvanger

KRFT BV

Kumiki

KYK-architecten

LIAG Architecten en bouwadviseurs

Linea Architecten

M&DB Architecten

META architectuurbureau

Modus Architecten & Ingenieurs

Mojo Architecten

Molenaar & Co architecten

MOST Architecture

Namelok

NAT Architecten NL BV

No Label B.V

O III Architecten

Office Overzee

Olaf Gipser Architects B.V.

Olaf Gipser Architects BV

OPEN Architects planners

Open Kaart

Orange Architects B.V.

Portieka

Quist Wintermans Architekten BV

Roffaa

Rondom

Rosema Architect & Jasper Rabenort

Schaap en Sturm Architecten

Shift architecture urbanism

Site Practice

STATS Architecten

Steenhuis Bukman Architecten B.V

Studio A Kwadraat B.V

Studio AAAN

Studio Architectuur MAKEN B.V 

Studio Ard Hoksbergen

STUDIO BRANDVRIES B.V.

Studio Donna van Miligen Bielke/Ard de Vries architecten

Studio DT BV

Studio for New Realities B.V

Studio Komma B.V

Studio Larkemika

Studio Marco Vermeulen B.V.

Studio Nauta

Studio Nuy Van Noort

Studio Saal x Beyond Space

Studio Staat

Studioos

Studioschaeffer B.V.

Superimpose Architecture B.V.

Superuse Studios NL B.V.

Taller Architects

The Nice Office

Theo Kupers Architecten B.V.

TomDavid Architecten

Ton Venhoeven c.s. Architekten B.V

Uarchitects B.V

UCArchitects

UMBA architecten

Villanova Architecten

VLOT architecten B.V.

Woonwerk Architecten BV

Wvau Architecten

ZEEUWSE JONGENS architecten

ZOETMULDER

Deel B2: Gehele ontwerptraject renovatie

01-10 Architecten B.V.

Aiscube Sudio BV

Architectenbureau J2Creators

Architectenbureau Van den Broek en Bakema B.V.

Architectenbureau Wester

ARCONIKO Architecten

ARK+

Artemis Interieur en Architectuur V.O.F

Atelier van Berlo

Baltussen - van Schaik

BDP Rotterdam B.V.

BERNS Architectuur B.V.

BETA office for architecture and the city b.v

Braaksma & Roos Architecten

Brightside Architects

Bureau Bouwkunde B.V.

Bureau Kroner architecten B.V.

Bureau Rowin Petersma

bureau SLA B.V.

Bureau van Eig b.v.

Buro Moon

Buro Rotter

BURO TACTILE

Burton Hamfelt Urban Architecture B.V.

CITYFORSTER Architecture + Urbanism

COFO Architecture

Combinatie HARCHstudio / Annette Bos Architectuur

Cushman & Wakefield Netherlands b.v.

Derksen|windt architecten

Eklund Terbeek Architecten

el KANTOOR

FORM HET B.V.

FP B A B.V

GAAGA v.o.f

Groosman B.V.

Hersbach en Könst Architecten 

HOH Architecten

HP Architecten

HUM Design & Development B.V. (Ha-Ha)

Ibelings Architecten B.V. Jade Architecten

Inbo b.v.

Jade Architecten

JagerJansen

Jan-Willem Baijense Architect/Pieter Lievense Architect/Gara Beukman Architect

JURY!

JWG Architecten

KAS - architectuur en stedenbouw B.V. KettingHuls

KESP Architectuur + PLNL Studio

KettingHuls

Kraaijvanger

KRFT B.V.

Kumiki

KYK Architecten

Lakerveld Ingenieurs- en Architectuurbureau

Laurens Boodt Architect

LIAG Architecten en bouwadviseurs

Linea Architecten

M&DB Architecten

META architectuurbureau

Modus Architecten & Ingenieurs

Mojo Architecten

Molenaar & Co architecten

MOR Studio B.V.

MOST Architecture

Namelok

No Label b.v.

O III Architecten

Office Overzee

OPEN Architects & Planners

Open Kaart

Orange Architects B.V.

Portieka

Quist Wintermans Architekten BV

Roffaa

Rondom

Schaap en Sturm Architecten 

STATS Architecten

Steenhuis Bukman Architecten B.v

Studio AAAN

Studio Architectuur MAKEN B.V

STUDIO BRANDVRIES B.V.

Studio Donna van Miligen Bielke/Ard de Vries architecten

Studio DT BV

Studio Larkemika

Studio Marco Vermeulen B.V.

Studio Nauta

Studio Nuy Van Noort

Studio Saal x Beyond Space

Studio SAAM BV

Studio Staat

Studio TMOJ

Studioos

Studioschaeffer B.V.

STUDIOSINGA

Superimpose Architecture B.V.

Superuse Studios NL B.V.

Taller Architects

The Nice Office

Theo Kupers Architecten B.V.

TomDavid Architecten

Ton Venhoeven c.s. Architekten B.V

UMBA architecten

Villanova Architecten

VLOT architecten B.V.

WDJArchitecten

Woonwerk Architecten BV

Wvau Architecten

ZEEUWSE JONGENS architecten

ZOETMULDER

Het stramien voor ontwerperselecties

De manier waarop ontwerpers worden geselecteerd voor de ontwikkeling van scholen, sportvoorzieningen en andere maatschappelijke gebouwen van de gemeente is vastgelegd in het ‘stramien voor ontwerperselecties’ . Doelstelling is om de kwaliteit van de selecties te verhogen. Dit doet de gemeente samen met de schoolbesturen en andere betrokken partners. Met het uiteindelijke doel om hiermee sterke scholen, welzijns- en culturele plekken, sportfaciliteiten, opvanglocaties en werklocaties te realiseren die van maximale waarde zijn voor de gebruiker en letterlijk en figuurlijk onderdeel zijn van de wijk.

Het Stramien is een aanvulling op het Rotterdamse Protocol voor ontwerperselectie; een leidraad met vaste stappen en spelregels om architecten en ontwerpers op een transparante, zorgvuldige en kwalitatieve manier te kiezen voor maatschappelijke vastgoedprojecten in Rotterdam. Het biedt concretere richtlijnen vanuit de gedachte van het Protocol, specifiek voor maatschappelijk vastgoed. Met het verbeteren van de kwaliteit van de selecties versterkt het stramien de Rotterdamse ontwerpcultuur. Vanuit de overtuiging dat betere selecties leiden tot betere gebouwen, waarin een bewustere afweging wordt gemaakt tussen gebruikswaarde, ruimtelijke kwaliteit en haalbaarheid. 

Als aanvulling op de ontwerperspool voor kleine opdrachten die vanaf 2024 wordt gebruikt voor de verkenningsfase en kleine projecten, is het stramien een volgend element in het versterken van het opdrachtgeverschap vanuit de gemeente Rotterdam. We richten ons hiermee op het bevorderen van de ruimtelijke kwaliteit van de stad en het bieden van gelijke kansen voor ontwerpers. Het stramien legt negen principes vast voor een goede ontwerperselectie:

  1. Inhoudelijk is de opgave bekend
  2. Een toegankelijke uitvraag
  3. Het proces van selectie en gunning is bekend
  4. Voldoende tijd voor het selectie- en gunningsproces
  5. Het gevraagde uitwerkingsniveau past bij de stand van het project
  6. Selectie: op basis van een compacte nota
  7. Gunning: eenduidige criteria met focus op ontwerpvaardigheid
  8. Eerlijke vergoeding gunningsfase
  9. Eerlijk en vast honorarium voor de uitvoering van het project

Ontwerpinjectie

Een ontwerpinjectie is een middel dat de gemeente inzet om een project meer vaart te geven. Een ontwerper bekijkt met een frisse blik een vraagstuk waar de meningen over uiteenlopen. Deze methode, vergelijkbaar met ‘de rijdende rechter’, is het afgelopen succesvol gebleken. De pilot Sandelingplein heeft laten zien dat ontwerpkracht van toegevoegde waarde is om kleinere complexe (gemeentelijke) projecten een impuls te geven.

Neem contact op